هفت اشتباه طراحی وب از دید کاربردپذیری

از سالها پیش، اشتباهات زیادی در طراحی وب‌سایت‌ها وجود داشت که به مرور زمان تعدادی از این عادت‌های غلط به فراموشی سپرده شدند و تقریبا در طراحی‌های  جدید، دیده نمی‌شوند. اشتباهات رایج در طراحی  را می‌توان به چند دسته  تقسیم کرد. مثلا استفاده نامناسب از تگ‌های HTML یا استایل‌ها و غیره که باعث می‌شوند طراحی استانداردی به وجود نیاید. در این مطلب با این دسته از اشتباهات کاری نداریم و به بررسی  نکاتی از دید کاربردپذیری می‌پردازیم که رعایت نکردن آنها ، بازدیدکنندگان سایت را ناراضی خواهد کرد و باعت به وجود آمدن خاطره و تجربه بدی از سایت در ذهن آنها خواهد شد.

یک. توجه نکردن به جستجو در سایت

تعبیه کردن قسمت جستجو در سایت حکم حیاتی در تثبیت بازدیدکنندگان دارد بسیاری از کاربران به یکباره و خیلی سریع به آنالیز سایت می پردازند و به همین علت شاید مطلب مورد نظر خودشان را نتوانند پیدا کنند . از طرف دیگر شاید پیچیدگی سایت شما و یا نداشتن نقشه سایت مناسب باعث سردرگمی کاربر بشود که منجر به استفاده از قسمت جستجو خواهد شد. بنابراین با یک طراحی ساده، کاربر را به سمت این قسمت، بکشانید. بحث سرچ در وب‌سایت از نگاه کاربردپذیری، خود مقوله جدایی است که می‌توان در مطالب آینده به آن بیشتر پرداخت.

دو. تغییر کردن رنگ لینک‌ها
یکی از عوامل مهم و حیاتی در لوپ (گردش) بیننده در سایت شما منوط به لینک های صحیح هم از نظر انتخاب صحیح عنوان و هم از نظر مسیریابی و هدایت کردن بازدیدکنندگان سایت شما به بخشهای دیگر،  لینکهای سایت شما می‌باشند.  با استفاده از همین لینک‌ها آنها می‌توانند متوجه بشوند که از کجا به کجای سایت رسیده‌اند. همچنین در بازدیدهای آینده می‌خواهند بخشهای جدیدی که دفعه قبل ندیده‌اند را مشاهده کنند. تنها راهی که وجود دارد تا به آنها بفهمانید که چه بخشهایی از سایت را دیده‌اند و چه بخشی برای آنها تازه خواهد بود، تغییر دادن رنگ لینک‌های دیده شده توسط آنهاست.

توجه : باز شدن لینک در صفحه ای جدید ، یکی از نکات مثبت در کاربردپذیری می باشد.

سه. سخت خوانده شدن مطالب طولانی
خواندن یک مطلب طولانی مثل یک دیواری که روی آن چند صد خط جمله و کلمه نوشته شده باشد زجرآور، خسته کننده، دردناک و حتی ترسناک(!) است. نوشتن مطلبِ آنلاین برای یک وبسایت با وبلاگ، اصول و روش مخصوص به خود را دارد و متفاوت از نوشتن مطلب برای چاپ است. مهم هست که بدانید خوانندگان مطلب آنلاین شما، ابتدا کل نوشته را در چند ثانیه اسکن کرده و سپس اگر مطلب شما، آنها را جذب کند، شروع به خواندن آن می‌کنند. برای بالا بردن قابلیت اسکن شدن مطلب و بهتر خوانده شدن آن، می‌توانید به سادگی از چند تکنیک زیر استفاده کنید:

–         استفاده از سرتیترها (تگ‌های  Heading)

–         استفاده از لیست‌ها (تگ‌های ul یا ol)

–        متمایز ساختن و هایلایت کردن کلمات کلیدی با استفاده از استایل‌های مربوط

–         پاراگراف‌های کوتاه؛ از نوشتن پاراگراف‌های بلند و خطوط طولانی خودداری کنید.

–         قراردادن قسمتهای مهم و کلیدی و پاراگرافها و تصاویر جذاب، در قسمت بالای صفحه که دیدن آنها نیاز به اسکرول کردن ندارد.

–         ساده نوشتن؛ بهترین حالت: رنگ تیره متن روی رنگ روشن زمینه

چهار. انتخاب عنوان نامناسب برای صفحات HTML
موتورهای جستجو وقتی به سراغ صفحه‌ای در وبسایت شما می‌آیند، آن را با عنوانی که در تگ <title> قرار داده‌اید می‌شناسند و ذخیره میکنند. این تگ را برای خودش رها نکنید. برای هر صفحه، عنوان مناسبی در نظر بگیرید. این عنوان زمانی که کاربر شما میخواهد صفحه را روی کامپیوتر خود ذخیره کند و یا آن را bookmark کند نیز مهم هست و در این ۲ حالت نیز از عنوانی که در <title> آمده استفاده می‌شود.یکی بودن عنوان تمامی صفحات و بدتر از آن وجود Untitled Document در عنوان صفحات شما، به نفع شما و سایت شما نیست. البته میتوان در مجموع  به ابن نکته اشاره کرد که اصول SEO را در طراحی  رعایت کنید.

پنج. رعایت نکردن سازگاری در طراحی
یک قانونی هست به این مضمون:  کاربران اینترنتی بیشتر وقت خود را در وبسایت های دیگر میگذرانند!  (Jakob’s Law of the Web User Experience)
این قانون مفهومش این است که کاربری که وارد سایت شما میشود تا قبل از آن وبسایت های دیگری هم دیده ‌است و اصطلاحا اینترنت را بلد است. می‌داند در وبسایت‌ها چه اتفاقی میوفتد و یک سری انتظاراتی در ذهن او نقش بسته که در وبسایت شما نیز منتظر آن اتفاقات و برطرف شدن انتظارات خود می‌باشد. بنابراین با طراحی‌های عجیب، کاربران سایت خود را غافلگیر نکنید. آنها به دنبال هیجان نیستند! اگر احساس کنند تجربه‌ای که در سایت شما خواهند داشت، متفاوت با بقیه سایتهایی هست که دیده‌اند، سایت شما را ترک خواهند کرد.

توجه کنید مساله سازگاری به مفهوم رد کردن خلاقیت در طراحی نیست. منظور همان ساختار اصلی یک صفحه وب است. آن چیزی که کاربران یاد گرفته‌اند با آن کار کنند. به طور مثال تغییر شکل mouse وقتی بر روی لینکها می‌رود نشان دهنده این است که این متن، لینک هست و میتوان کلیک کرد. اگر این تصویر را با CSS تغییر دهید، کاربر سردرگم می‌شود و احساس خوبی نخواهد داشت.

شش. فکر کردن زیاد کاربران

یکی از موارد موثر بر ترک کردن سایت توسط کاربر ، وادار شدن کاربر به بیش از حد فکر کردن و به نوعی سختی کشیدن کاربر برای بدست آوردن اطالاعات و موارد مورد نیاز آن ها است ، شاید برای همین است که در بهینه سازی وب سایت به این نکته توجه خاص میشود که وجود نقشه سایت شاید به ظاهر اهمیت زیادی نداشته باشد اما در عین حال از اهمیت بالایی برخوردار است چراکه به میزان قابل توجهی باعث کم شدن فکر کردن کاربر خواهد شد.

توجه : گاهی اوقات فکر کردن با راه حل کوتاه مدت که کاربر زود به سوال ذهنیش برسد باعث افزایش جذابیت سایت خواهد گشت.

هفت. پاسخ ندادن به نیازهای کاربران
کاربران اینترنت با هدف وارد وبسایت شما می‌شوند. حتی اگر از روی بیکاری به قولی “وبگردی” می‌کنند، باز هم روی موضوع به خصوصی در حال گشت و گذار در وب و گذراندن وقت هستند.  پس دقت کنید، اگر بازدیدکننده جواب سوال و یا خواسته خود را در سایت شما پیدا نکند، سایت را ترک می‌کند.
اگر شما یک  فروشگاه اینترنتی دارید این را باید بدانید که کاربرانی که به دنبال خرید آنلاین هستند، مهمترین مساله برای آنها قیمت محصولات و یا خدمات شماست. در صورتی که قیمت محصولات را واضح و در محلی مناسب طراحی نکرده باشید، احساس خوبی نخواهند داشت و به سراغ سایت دیگری می‌روند. در اینجا هم مثل مساله سازگاری در طراحی، ابتکارات عجیب به خرج ندهید. مثلا برای نشان دادن قیمت به بازدیدکننده از او بخواهید که ثبت نام کند، تا حدودی مطمئن باشید که او از سایت شما رفته‌است.
بنابراین به این موضوع توجه کنید که سایت شما هر هدفی دارد، آن را واضح و روشن نشان دهد.

و در نهایت:
در مباحث کاربردپذیری همواره به این نکته توجه داشته باشید که درصد زیادی از کاربران اینترنت، حرفه‌ای نیستند و به اندازه شما بلد نیستند. بنابراین هیچ مساله‌ای را هرچند در نظر شما ساده باشد، پیش پا افتاده در نظر نگیرید.